Postępowanie o zatwierdzenie układu to najszybsza i najmniej sformalizowana z czterech ścieżek restrukturyzacji przewidzianych w polskim prawie. W branży restrukturyzacyjnej funkcjonuje pod skrótem PZU – restrukturyzacja, w której to dłużnik, a nie sąd, samodzielnie zbiera głosy wierzycieli nad propozycjami spłaty zadłużenia, a rola sądu ogranicza się do zatwierdzenia już przyjętego układu. Dla przedsiębiorcy w kryzysie finansowym oznacza to szansę na uregulowanie zobowiązań bez ogłaszania upadłości i bez wielomiesięcznego oczekiwania na postanowienie o otwarciu postępowania.
Spis treści
Kiedy można prowadzić postępowanie o zatwierdzenie układu?
Opisane postępowanie restrukturyzacyjne o zatwierdzenie układu jest dostępne wyłącznie wtedy, gdy suma wierzytelności spornych uprawniających do głosowania nad układem nie przekracza 15% sumy wszystkich wierzytelności uprawniających do głosowania. Jeśli spory z wierzycielami są bardziej rozległe, konieczne staje się sięgnięcie po inne rodzaje postępowań restrukturyzacyjnych, w których spis wierzytelności sporządza i zatwierdza sąd. Z tego rozwiązania najczęściej korzystają przedsiębiorcy, którzy znają swoich wierzycieli, mają z nimi uporządkowane relacje i liczą na sprawne, ugodowe zakończenie sprawy.
Nadzorca układu i umowa o sprawowanie nadzoru
Punktem wyjścia jest zawarcie umowy o sprawowanie nadzoru nad przebiegiem postępowania z licencjonowanym doradcą restrukturyzacyjnym, który obejmuje funkcję nadzorcy układu. To on wspólnie z dłużnikiem przygotowuje propozycje układowe i plan restrukturyzacyjny, sporządza spis wierzytelności oraz odpowiada za prawidłowy przebieg głosowania. Bez zawarcia tej umowy postępowania nie da się w ogóle rozpocząć – nadzorca układu pełni swoją funkcję już od dnia jej podpisania.
Dzień układowy - kluczowa data w postępowaniu
Niezwłocznie po objęciu funkcji nadzorca ustala dzień układowy – datę, która rozdziela zobowiązania objęte układem od tych, które dłużnik musi regulować na bieżąco. Od 23 sierpnia 2025 r., po nowelizacji Prawa restrukturyzacyjnego, dzień układowy może przypadać nie wcześniej niż cztery miesiące przed złożeniem wniosku o zatwierdzenie układu (wcześniej okno to było krótsze, trzymiesięczne). Według stanu z dnia układowego określa się, którzy wierzyciele głosują nad układem i jakie skutki wywoła jego przyjęcie – zobowiązania powstałe po tej dacie układem już nie są objęte.
Jak przebiega samodzielne zbieranie głosów wierzycieli
Po ustaleniu dnia układowego nadzorca układu sporządza spis wierzytelności, plan restrukturyzacyjny i test zaspokojenia, a następnie rozsyła wierzycielom karty do głosowania za pośrednictwem systemu teleinformatycznego obsługującego postępowanie sądowe. Każdy wierzyciel oddaje głos za albo przeciw propozycjom, wskazującym warunki spłaty, umorzenia części długu czy rozłożenia go na raty. Alternatywą jest zwołanie zgromadzenia wierzycieli, na którym głosowanie odbywa się bezpośrednio. Cały ten etap, czyli faktyczne wypracowanie i przegłosowanie warunków, to w praktyce układ z wierzycielami, którego treść trafia następnie do sądu razem z wnioskiem o zatwierdzenie.
Obwieszczenie o ustaleniu dnia układowego i ochrona dłużnika
Nowelizacja z 2025 r. dała nadzorcy układu dodatkowe narzędzie – obwieszczenie o ustaleniu dnia układowego w Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Nadzorca może go dokonać dopiero po sporządzeniu spisu wierzytelności, spisu wierzytelności spornych i wstępnego planu restrukturyzacyjnego, a odmawia obwieszczenia, jeśli w ciągu ostatnich dziesięciu lat dłużnik prowadził już postępowanie restrukturyzacyjne zakończone takim obwieszczeniem lub umorzeniem bez zgody rady wierzycieli. Od dnia obwieszczenia nadzorca układu wykonuje uprawnienia zbliżone do nadzorcy sądowego, a dłużnik zyskuje ochronę zbliżoną do tej z otwartego postępowania sądowego – między innymi ograniczenie możliwości wypowiedzenia kluczowych umów najmu czy dzierżawy oraz zawieszenie części postępowań egzekucyjnych. Skutki obwieszczenia wygasają z mocy prawa, jeśli w ciągu czterech miesięcy dłużnik nie złoży do sądu wniosku o zatwierdzenie układu.
Wniosek o zatwierdzenie układu i decyzja sądu
Gdy głosowanie zakończy się przyjęciem układu, dłużnik składa do sądu wniosek o zatwierdzenie układu wraz z wynikiem głosowania, kartami do głosowania i sprawozdaniem nadzorcy układu opisującym m.in. majątek dłużnika, spis wierzytelności oraz ocenę możliwości wykonania układu. Sąd powinien rozpoznać wniosek w terminie dwóch tygodni od jego złożenia.
Ile trwa postępowanie o zatwierdzenie układu
Cała procedura – od zawarcia umowy z nadzorcą, przez ustalenie dnia układowego i zbieranie głosów, po złożenie wniosku – zamyka się zwykle w kilku miesiącach, znacznie krócej niż w postępowaniach prowadzonych z udziałem sądu od samego początku. Trzeba jednak pamiętać o twardej granicy czasowej: jeśli w terminie czterech miesięcy od dokonania obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego wniosek o zatwierdzenie nie trafi do sądu, postępowanie umarza się z mocy prawa.
Kiedy sąd odmawia zatwierdzenia układu
Sąd odmawia zatwierdzenia, jeśli układ narusza prawo albo jest oczywiste, że nie zostanie wykonany – w szczególności gdy dłużnik nie reguluje zobowiązań powstałych już po otwarciu postępowania. Podstawą odmowy jest też zasadny sprzeciw wierzyciela, który głosował przeciw układowi i wykaże, że znalazłby się w gorszej sytuacji niż w postępowaniu upadłościowym. Odmowa zatwierdzenia układu następuje również wtedy, gdy suma wierzytelności spornych uprawniających do głosowania przekroczy ostatecznie 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem.
PZU na tle innych postępowań restrukturyzacyjnych
Przedsiębiorcy często poszukują rozwiązań elastycznych i oszczędzających czas, dlatego tak dużym zainteresowaniem cieszy się uproszczona restrukturyzacja, czyli postępowanie o zatwierdzenie układu (PZU). Spośród czterech ustawowych procedur to ono w najmniejszym stopniu angażuje sąd. Nie w każdym przypadku będzie to jednak optymalny wybór. Gdy spór z wierzycielami przybiera na sile lub dłużnik potrzebuje formalnej, sądowej kontroli, zdecydowanie lepiej sprawdzi się przyspieszone postępowanie układowe, toczące się już z udziałem sędziego-komisarza. Z kolei w sytuacjach, gdy celem jest porozumienie tylko z kluczowymi podmiotami (np. bankami finansującymi), precyzyjnym narzędziem staje się układ częściowy w prawie restrukturyzacyjnym, pozwalający wyizolować konkretną grupę zobowiązań. Dobór właściwej ścieżki zależy od struktury długów, presji czasu oraz relacji z wierzycielami – dlatego kluczowe jest, aby skonsultować restrukturyzację z prawnikiem jeszcze przed podjęciem formalnych kroków.
Procedura PZU daje firmie szansę na porozumienie bez uszczerbku dla wizerunku i bez ryzyka upadłości, lecz wymaga bezbłędnej weryfikacji wymogów formalnych – w tym pilnowania progu 15% wierzytelności spornych. Na lokalnym rynku, gdzie przedsiębiorcy z Legionowa oraz całego powiatu legionowskiego prowadzą intensywną wymianę handlową m.in. z rynkiem warszawskim, utrzymanie płynności ma kluczowe znaczenie. W takich realiach sprawdza się doświadczona kancelaria prawna z Legionowa, która sprawnie prowadzi kompleksową obsługę prawną nie tylko na terenie województwa mazowieckiego, ale również wspiera podmioty gospodarcze w pozostałych regionach Polski. Doświadczony zespół przeprowadzi firmę przez całą procedurę – od audytu zadłużenia i wyboru optymalnego trybu, po formalne zatwierdzenie układu przez sąd.
FAQ - NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA
Czy postępowanie o zatwierdzenie układu wymaga zgody sądu na jego otwarcie?
Nie. Postępowanie rozpoczyna się od zawarcia umowy z nadzorcą układu, bez postanowienia sądu – sąd wydaje jedynie postanowienie w przedmiocie zatwierdzenia już przyjętego układu.
Ile wynosi obecnie okno na ustalenie dnia układowego?
Po nowelizacji z 2025 r. dzień układowy przypada nie wcześniej niż cztery miesiące przed złożeniem wniosku o zatwierdzenie układu i nie później niż dzień przed jego złożeniem.
Co się dzieje, gdy wierzytelności sporne przekroczą 15%?
Nadzorca układu informuje dłużnika o niemożności zawarcia układu w tym trybie, a sąd odmawia zatwierdzenia układu, jeśli okoliczność ta ujawni się już po głosowaniu.
Czy obwieszczenie o dniu układowym chroni przed egzekucją?
Co do zasady tak – od dnia obwieszczenia stosuje się odpowiednio przepisy o zawieszeniu części postępowań egzekucyjnych oraz o ochronie przed wypowiedzeniem kluczowych umów, na wzór postępowania sanacyjnego.